Japonya'da iş başvurularında genellikle iki tür belge istenir:

1. Rirekisho (履歴書) - Özgeçmiş

Bu, standart bir formattır ve kişisel bilgilerinizi (isim, adres, doğum tarihi), eğitim geçmişinizi ve iş tecrübenizi kronolojik olarak listelediğiniz temel özgeçmiştir. Genellikle vesikalık fotoğraf yapıştırmanız istenir. Konbinilerde veya kırtasiyelerde hazır formatlarını bulabilirsiniz.

2. Shokumu Keirekisho (職務経歴書) - İş Deneyimi Belgesi

Bu belge, serbest formatlıdır ve iş tecrübelerinizi daha detaylı anlatmanıza olanak tanır. Hangi şirketlerde, hangi pozisyonlarda çalıştığınızı, ne gibi sorumluluklar aldığınızı ve ne gibi başarılar elde ettiğinizi burada açıklarsınız. Bu belge, yeteneklerinizi ve tecrübelerinizi pazarlamanız için en önemli araçtır.

Japonya'da mülakat süreci oldukça resmidir ve belirli kuralları vardır.

• Kıyafet: Mülakatlar için standart kıyafet, koyu renkli bir takım elbise (siyah, lacivert veya gri), beyaz gömlek ve kravattır (erkekler için).
• Dakiklik: Mülakat saatinden 5-10 dakika önce orada olmanız beklenir. Ne çok erken gidin ne de kesinlikle geç kalın.
• Selamlama ve Oturma: Odaya girerken kapıyı üç kez çalıp "Shitsurei shimasu" (失礼します - Rahatsız ettiğim için özür dilerim) diyerek girin. Oturmanız söylenene kadar ayakta bekleyin.
• Kendini Tanıtma (Jiko Shōkai - 自己紹介): Genellikle mülakatın başında kendinizi tanıtmanız istenir. Adınızı, nereden geldiğinizi ve bu pozisyona olan ilginizi özetleyen kısa bir konuşma hazırlayın.
• Sorular ve Cevaplar: Soruları dikkatle dinleyin. Cevaplarınızda dürüst, pozitif ve motive olduğunuzu gösterin. Şirket hakkında önceden araştırma yapmış olmanız çok önemlidir.
• Ayrılma: Mülakat bittiğinde teşekkür edip (Arigatō gozaimashita), kapıdan çıkmadan önce tekrar eğilerek "Shitsurei shimasu" deyin.

Japon iş kültürü, Batı ülkelerinden oldukça farklı olabilir. Uyum sağlamak için bazı temel kavramları bilmek önemlidir.

• Grup Uyumu (Wa - 和): Takımın uyumu ve huzuru, bireysel başarılardan daha önemli kabul edilir. Kararlar genellikle herkesin fikri alınarak (nemawashi) verilir.
• Hō-Ren-Sō (報・連・相): Rapor ver, iletişimde kal, danış. İş hayatının temel iletişim kuralıdır. Yaptığınız işin ilerlemesi hakkında yöneticinize düzenli olarak rapor vermeniz (Hōkoku), önemli bir gelişme olduğunda iletişim kurmanız (Renraku) ve bir sorunla karşılaştığınızda veya karar vermeniz gerektiğinde danışmanız (Sōdan) beklenir.
• Dakiklik: Sadece işe başlama saatine değil, toplantılara ve projenin teslim tarihlerine de harfiyen uyulması beklenir.
• Fazla Mesai (Zangyō - 残業): Japonya'da fazla mesai oldukça yaygındır. Ancak son yıllarda hükümetin de çabalarıyla iş-yaşam dengesi (work-life balance) daha fazla önem kazanmaktadır.
• Senpai-Kōhai İlişkisi: Şirkette sizden daha kıdemli olan kişilere (Senpai), sizden daha yeni olan kişilerden (Kōhai) daha fazla saygı gösterilir. Senpai'ler genellikle Kōhai'lere yol gösterir ve yardımcı olur.