Japonya Eğitim Sistemi Rehberi

Bu rehber, çocuğunuzun Japonya'daki eğitim hayatına ilk adımlarını atarken size yol göstermek ve okul sistemini anlamanıza yardımcı olmak için hazırlanmıştır.

Japon eğitim sistemi genellikle aşağıdaki gibi yapılandırılmıştır:

  • Okul Öncesi (0-5 Yaş): Hoikuen (kreş) veya Yochien (anaokulu).
  • İlkokul (Shōgakkō - 小学校): 6 yıl (6-12 yaş arası). Zorunludur.
  • Ortaokul (Chūgakkō - 中学校): 3 yıl (12-15 yaş arası). Zorunludur.
  • Lise (Kōkō - 高校): 3 yıl (15-18 yaş arası). Zorunlu değildir ancak öğrencilerin %98'inden fazlası liseye devam eder. Liselere giriş genellikle bir sınavla olur.
  • Yüksek Öğrenim: Üniversiteler, meslek yüksekokulları vb.

Eğitim yılı, Türkiye'den farklı olarak Nisan ayında başlar ve bir sonraki yılın Mart ayında sona erer. Genellikle üç dönemden oluşur: Nisan-Temmuz, Eylül-Aralık ve Ocak-Mart.

Çocuğunuz için okul öncesi eğitim düşünüyorsanız, iki temel seçenek arasındaki farkı bilmek önemlidir:

Hoikuen (保育園) - Kreş / Bakım Merkezi
  • Amaç: Çalışan veya çocuğa bakamayacak durumda olan ebeveynlerin çocukları için "bakım" sağlamaktır.
  • Yaş Grubu: Genellikle 0-5 yaş arası.
  • Saatler: Tam gün, genellikle sabah 7:30 - akşam 18:30 arası.
  • Başvuru: Başvurular doğrudan okula değil, belediyeye (Shiyakusho/Kuyakusho) yapılır. Kabul, ailenin çalışma durumu gibi kriterlere dayalı bir puanlama sistemine göredir.
  • Detaylı Hoikuen Başvuru Rehberimize göz atın.
Yochien (幼稚園) - Anaokulu
  • Amaç: Çocukları ilkokula hazırlamak için "eğitim" vermektir.
  • Yaş Grubu: Genellikle 3-5 yaş arası.
  • Saatler: Yarım gün, genellikle sabah 9:00 - öğlen 14:00 arası.
  • Başvuru: Başvurular doğrudan okula yapılır. Genellikle özel kurumlardır ve kendi kabul süreçleri (bazen mülakat veya basit testler) vardır.

Yabancı uyruklu çocuklar da Japon vatandaşlarıyla aynı haklara sahip olarak devlet okullarına gidebilirler. Süreç oldukça basittir:

  1. Belediyeye Başvuru: Yaşadığınız yerin belediyesindeki Eğitim Kurulu'na (Kyōiku Iinkai - 教育委員会) gidin. Çocuğunuzun Oturum Kartı (Zairyu Card) ve kendi kimliğiniz (pasaport, Zairyu Card) genellikle yeterlidir.
  2. Okulun Belirlenmesi: Adres kaydınıza göre, çocuğunuzun gideceği okul belediye tarafından otomatik olarak belirlenir. Genellikle evinize en yakın okuldur.
  3. Okul Ziyareti ve Mülakat: Kayıttan sonra, okuldan sizinle bir görüşme için randevu vermeleri istenir. Bu görüşmede okulun işleyişi, kuralları ve gerekli malzemeler hakkında size bilgi verilir. Bu, çocuğunuzun Japonca seviyesini anlamaları için de bir fırsattır.
  4. Gerekli Malzemelerin Alınması: Okul tarafından size verilecek listeye göre çanta (randoseru), iç mekan ayakkabısı (uwabaki), spor kıyafetleri gibi malzemeleri almanız gerekecektir.
Okul Değişikliği: Eğer çocuğunuz Türkiye'de okula başladıysa ve Japonya'da eğitime devam edecekse, Türkiye'deki okulundan aldığı not dökümü (transkript) ve öğrenci belgesinin Japonca'ya tercüme ettirilmesi, doğru sınıfa yerleştirilmesi için faydalı olabilir.

Japon hükümeti ve belediyeler, yabancı öğrencilerin eğitim sistemine adapte olabilmesi için çeşitli destekler sunmaktadır.

  • Japonca Destek Sınıfları (Nihongo Shien Kyōshitsu): Birçok okulda, Japoncası yetersiz olan öğrenciler için normal ders saatleri içinde veya dışında ek Japonca dersleri verilir. Bu dersler, çocuğun günlük hayatta ve derslerde ihtiyaç duyacağı dile odaklanır. Okula kayıt sırasında bu imkanı mutlaka sorun.
  • Tercüman Desteği: Okul mülakatları veya veli toplantıları gibi önemli görüşmeler için belediyeler bazen gönüllü tercüman desteği sağlayabilir. Bu hizmeti Eğitim Kurulu'na (Kyōiku Iinkai) sormanız gerekir.
  • Uluslararası Merkezler: Yaşadığınız şehirdeki veya eyaletteki uluslararası merkezler (International Center/Plaza), eğitim sistemi hakkında ana dilinizde veya İngilizce bilgi ve danışmanlık hizmeti sunabilir.
Uluslararası Okullar (International Schools): Bir diğer seçenek de eğitimi İngilizce veya başka bir dilde veren özel uluslararası okullardır. Ancak bu okulların ücretleri devlet okullarına kıyasla oldukça yüksektir.